Rijksmuseum

 

Albrecht Dürer, De Rhinoceros, houtsnede, 1515

Neushoorn Clara reisde in 1741 op driejarige leeftijd uit India naar Amsterdam. Douwe Mout van der Meer, kapitein ter zee en virtuoos in pr en marketing, was eigenaar geworden omdat hij brood in haar zag. Aangeprezen met reclameprenten en penningen, toerde hij met Clara op een kar door Europa langs markten, kermissen, carnavalsfeesten en vorstelijke hoven. Tenslotte 3000 kilo zwaar trok ze overal enorm veel bekijks, alleen al de veertien emmers water die ze dagelijks dronk zorgden voor sensatie. Tot haar dood in 1758 in Londen bleef ze de beroemdste neushoorn die tot dan voet op Europese […]

Lees verder →

 

Memento Mori in de vorm van een lijkkist, toegeschreven aan Chicart Bailly, 1520-1530, expositie Onderkruipsels Rijksmuseum, eigen foto

Jacobus van der Hoeven en Ambrosius Visscher maakten in 1688 van hout, wol, linnen en ijzer een schandhuik. Wie daar nog nooit van gehoord heeft hoeft zich niet te schamen: de gewoonte om prostituees en overspelige vrouwen (nooit mannen!) vastgeketend in een huik door de stad te rijden ter openbare beschimping, is sinds lang in onbruik. Voorzien van zeven slangen, acht hagedissen en achttien padden – symbolen van onkuisheid – reed deze schandhuik door Den Bosch, nu bruikleen uit het Noordbrabants Museum aan het Rijksmuseum. voor de […]

Lees verder →

 

Familie Oppenheimer. 1 augustus 1931. Bovenste rij: Franz Moritz Herzberg, Marie-Louise Herzberg-Oppenheimer, Karl Oppenheimer. Onderste rij: Margarethe Oppenheimer, Karl (later Charles Francis) Herzberg, Dr. Franz Oppenheimer, Hans (later John) Peter Herzberg, collectie familie Oppenheimer

De Berlijnse zakenman Franz Oppenheimer (1871-1950), groot verzamelaar met een passie voor Meissen porselein, liet op 1 augustus 1931 een portretfoto maken. Hij werd die dag zestig. In de Eregalerij van het Rijksmuseum kijken Franz, echtgenote Margarethe, zoon, dochter, schoonzoon en kleinkinderen naar de met Meissen gevulde koffer in een vitrine aan de overkant. Uit een inventarislijst is bekend dat de koffer tijdelijk in een depot aan de grens […]

Lees verder →

 

Vincent Mentzel, Prinses Juliana leunt op Prinsjesdag uit het raam van het Kabinet van de Koningin aan de Korte Vijverberg 3 in Den Haag om de rijtoer te zien, 17 september 1991

Prinses Juliana is een van de aanwezigen op de expositie van Vincent Mentzel (1945) in het Rijksmuseum. De behoefte aan visueel terugblikken blijkt groot, met 75 foto’s is de tentoonstelling een publieksmagneet. Mentzel ving Juliana’s blik terwijl ze uit het raam van het Kabinet van de Koningin leunde tijdens Prinsjesdag 1991. Zonder een zweem van glitter en glamour, ontheven van de publieke plicht tot zwaaien, biedt deze sterke foto een kijkje […]

Lees verder →

 

Maartje Jaquet, Reizigers met mondkapjes in het openbaar vervoer in Amsterdam, aquarel, 10 x 10 cm, 2021

*De commissie Atlas Zeden & Gewoonten van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap (KOG) heeft acht aquarellen van Maartje Jaquet van mondkapjes-dragers in het openbaar vervoer gekocht. De Amsterdamse kunstenares maakte de aquarellen – van 10 x 10 cm – afgelopen maart ter illustratie van een artikel van Rudie Kagie in het jubileumnummer (nr. 100) van het tijdschrift Argus.

De commissie Atlas Zeden & Gewoonten verwerft voor het KOG ‘unieke’ objecten die een verhaal vertellen over zeden en gewoonten die typerend zijn voor de huidige […]

Lees verder →

 

Staatsbezoek van de Britse koningin Elizabeth en haar echtgenoot prins Philip aan Nederland, Ridderzaal, Den Haag 26 maart 1958. © Ed van der Elsken

*In het meer dan 11.000 werken tellende archief van Ed van der Elsken dat eind 2019 door weduwe Anneke Hilhorst is overgedragen aan Rijksmuseum en Nederlands Fotomuseum bevond zich een verrassing: zijn ontwerp voor het fotoboek ‘feest’. Van der Elsken had al een selectie gemaakt uit de vele foto’s die hij tussen 1950 en 1960 ‘losjes’ over dit thema maakte. Waarom het nooit van een uitgave kwam is niet duidelijk, verkocht was die zéker. In de schiettent op de […]

Lees verder →

 

Santa Rosa, Curaçao, Willem Diepraam, 1977, bruikleen van de heer W. Diepraam, Amsterdam

*Twee zalen nu met Willem Diepraam in het Rijksmuseum, een keus uit de foto’s uit verleden en heden die hij in 2009 aan het museum overdroeg. Diepraam (1944), met zijn vernieuwende geëngageerde werk in de jaren zeventig een van Nederlands bekendste fotografen, reisde in 1975 met Gerard van Westerloo voor Vrij Nederland naar Suriname voor reportages aan de vooravond van de onafhankelijkheid. En fotografeerde er – onder veel meer – passanten in de Jodenbreestraat in Paramaribo. In 1977 bezocht Diepraam ook de Nederlandse Antillen, uit de rijke oogst werd The […]

Lees verder →