Boeken

 

Lissabon tijdens de aardbeving van 1 november 1755, ingekleurde prent van onbekende kunstenaar

*Voltaire was er op 1 november 1755 niet zelf bij, hij schreef er in ‘Candide. Of het optimisme’ (1759) des te virtuozer realistisch over. Lissabon werd die dag getroffen door een aardbeving die bij de zwaarste uit de geschiedenis wordt gerekend: 8.5/9.1 op de Schaal van Richter. In een onderzoek uit 2015 schatte hoogleraar Mark Molesky het aantal slachtoffers op rond 40.000 in de stad zelf. In de Algarve, Spanje en Marokko waren nog eens 13.000 doden te betreuren. Een straf van God voor begane zonden? Menigeen in de achttiende […]

Lees verder →

 

Max Liebermann, De papegaaienverzorger in Artis Andries Klooters, 1902, Museum Folkwang Essen.

*De Duitse impressionist Max Liebermann (1847-1935) vereeuwigde in 1902 de markante Amsterdammer Andries Klooters. In 1843 trad Klooters als papegaaien-oppasser in dienst bij Artis, hij ging pas op 78-jarige leeftijd na 59 dienstjaren met pensioen. Elke ochtend haalde hij de vogels uit hun nachtverblijf, zette ze vast op metalen standaards langs het populaire Papegaaienlaantje en bleef een oogje in het zeil houden. Het tafereel is een échte Liebermann: hij had niks met slecht weer, op zijn werk schijnt de zon of voelt door lichtval dichtbij, kleuren vieren feest, iedereen is ontspannen […]

Lees verder →

 

Staatsbezoek van de Britse koningin Elizabeth en haar echtgenoot prins Philip aan Nederland, Ridderzaal, Den Haag 26 maart 1958. © Ed van der Elsken

*In het meer dan 11.000 werken tellende archief van Ed van der Elsken dat eind 2019 door weduwe Anneke Hilhorst is overgedragen aan Rijksmuseum en Nederlands Fotomuseum bevond zich een verrassing: zijn ontwerp voor het fotoboek ‘feest’. Van der Elsken had al een selectie gemaakt uit de vele foto’s die hij tussen 1950 en 1960 ‘losjes’ over dit thema maakte. Waarom het nooit van een uitgave kwam is niet duidelijk, verkocht was die zéker. In de schiettent op de […]

Lees verder →

 

Omslag, foto Orna Wertman

*Op de Cruquiusweg in Amsterdam-Oost staat een gebouwtje dat in niets op een museum lijkt. Schijn bedriegt: in het ontwerp van Joep van Lieshout – een perronhuisje met authentieke materialen van de afgebroken spoorlijn bij het voormalige Veemarktterrein – opende in april 2013 Museum Perron Oost, steevast ‘het kleinste museum ter wereld’ genoemd. Exposities moeten door de ramen worden bekeken, de deur gaat alleen open bij een speciale activiteit. Orna Wertman vult de schaarse vierkante meters de komende weken met ‘Hangar Oost: Monument voor het Vliegtuig’. Naast een object met gestapelde vliegtuigen ligt ‘I was in Japan’, haar nieuwste boek met […]

Lees verder →

 

Jakob Kruijff, Geënte grenslinde villa Schothorst, Amersfoort 1989, sepia en aquarel

*Bij uitgeverij Waanders & de Kunst verscheen onlangs ‘Het moet getekend worden’, de biografie die Helen Schretlen op verzoek van de Stichting Jacob Kruijff over grafisch kunstenaar Jaap Kruijff (1917-2001) schreef. Litho’s en tekeningen van Kruijff bevinden zich in de collectie van het Rijksmuseum en op veel plekken elders. Kunsthistoricus/publicist Schretlen (1949) – onder veel meer verbonden geweest aan het Rijksmuseum – stelde in 1998 de expositie ‘Het Feest van de Lithografie 1798-1998’ samen uit de verzameling van het Rijksprentenkabinet en zei graag ja toen de stichting haar vele jaren […]

Lees verder →

 

 

John Singer Sargent, Dr. Samuel Jean Pozzi, The Hammer Museum, Los Angeles

Door Gerda J. van Ham

*Hebben we met deze scharlakenrode kamerjas met wit onderhemd afgezet met ruches te maken met de outfit van een dandy? Nee, dit is een gynaecoloog, genaamd Dr. Pozzi geschilderd in 1881 door de Amerikaanse societyschilder John Singer Sargent.

Twee jaar geleden hing dit bedwelmende portret ten voeten uit op de expositie High Society, in het Rijksmuseum. Het portret hing niet alleen aan de muur, maar het sierde de cover van de catalogus, een immens spandoek op de gevel van het museum en zelfs de tram en talloze reclamezuilen. […]

Lees verder →

 

Graanmaalster in kleisteen, ca. 2400-2300 v. Chr. uit Giza bij Memphis, Egypte. Foto Rijksmuseum van Oudheden in Leiden

*Deze graanmaalster van kleisteen uit Giza bij Memphis – gemaakt tussen ca. 2400 en 2300 v. Chr – hoort bij de vaste collectie Egypte van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De foto is een van de tientallen in de net verschenen ‘Gids naar Nederlandse musea – Op weg naar de kunst’. Micky Piller – oud-conservator van Escher in Het Paleis – en echtgenoot Kristoffel Lieten (historicus en antropoloog) focussen op de vaste collecties van dertig musea, inclusief de ‘landart’ van Flevoland. Hun motivatie: ‘Wij hebben ons hart verloren […]

Lees verder →