Gastschrijver Gerda J. van Ham

 

Etel Adnan, 2016, Courtesy Galerie Lelong. Foto: Fabrice Gibert

‘Ik weet niet of je begrijpt dat je poëzie kunt maken door alleen maar de kleuren goed te schikken’. (Vincent van Gogh, 12 november 1888)

‘Ik hou vooral van de natuur, die laat me niet in de steek, daar word ik altijd door omringd’. (Etel Adnan, 2021)

Door Gerda J. van Ham

Etel Adnan (Beiroet 1925 – Parijs 2021) stierf op hoge leeftijd (96), enkele maanden voor de opening van haar expositie in het Van Gogh Museum. Ze was nog intensief betrokken geweest bij de voorbereiding, samen met haar partner Simone Fattal, ook kunstenaar. Ze verheugden zich […]

Lees verder →

 

Vincent van Gogh, Olijfbomen, juni 1889. Olieverf op doek, 73,2 x 92,2 cm, The Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, Missouri, William Rockhill Nelson Trust

Door Gerda J. van Ham

Op 8 mei 1889 werd Vincent van Gogh vrijwillig opgenomen in een inrichting voor geesteszieken in het middeleeuwse klooster Saint-Paul de Mausole, nabij Saint Rémy (Provence). Dr. Peyron, de geneesheer directeur, noteerde: ‘Epileptische aanvallen, met tussenpozen van acute waanzin met gezichts- en gehoor hallucinaties’. Vincent zag zijn eigen situatie boordevol angsten en schuldgevoelens als een hopeloze zaak. ‘Als schilder zal ik nooit iets belangrijks betekenen, dat besef ik ten volle’.

Precies een jaar later, in […]

Lees verder →

 

Rembrandt, De Vaandeldrager, 1636, olieverf op doek, 118,8 x 96,8 cm, gesigneerd en gedateerd. Collectie De Rothschild Parijs, foto RKD

Door Gerda J. van Ham

Bij de – door Tweede en Eerste Kamer goedgekeurde – aankoop van een schilderij dat honderdvijfenzeventig miljoen kost, is het logisch eens goed te kijken wat de dertigjarige Rembrandt precies heeft geschilderd. Portretteerde hij zichzelf, pontificaal met een gevederde baret met opgekrulde randen? Was het wel een vaandel in zijn dichtgeknepen linkerhand? Is het kleurenpalet niet ronduit ingetogen voor Rembrandts doen? Hier geen warme rode kleuren waar hij zo geliefd om is, maar een kleurenwaaier van grijs, beige en bruin. ‘Rembrandtesk’ […]

Lees verder →

 

Zelfportret Johannes van Wijckersloot, 1669, Mauritshuis, Vervlogen Geuren in Kleuren

Staat u voor een dilemma, u wilt een dagje cultuur ‘opsnuiven’, maar weet niet precies waarheen. Dan is de expositie Vervlogen Geuren in Kleuren  een ideale en aanlokkelijke expositie. De overzichtelijke expositie is verfijnd en origineel wat concept betreft. Vergeet niet te reserveren online, u hebt nog tot en met 29 augustus de tijd.

Door Gerda J. van Ham

Geur is één van de vijf zintuigen. Een specifiek thema in de kunstgeschiedenis, wat volgens mij nog niet eerder is beproefd. Geen onbelangrijk zintuig, want alles wat een mens proeft wordt eerst door het reukorgaan gekeurd. […]

Lees verder →

 

Robin Rhode, Chalk Bicycle, 2021. THE EKARD COLLECTION. Installation view museum Voorlinden, photo: Antoine van Kaam

Door Gerda J. van Ham

Robin Rhode (Zuid-Afrika, 1976) trekt zijn schoenen uit en zet ze keurig op een opengevouwen krant. Hij loopt naar de zwarte muur van een van de zalen in Museum Voorlinden. In razend tempo tekent hij met krijt meerdere fietsen op de muur. De muur oogt als een reusachtig schoolbord. Hij accentueert de lijnen, zet de fietsbanden wat dikker aan en veegt het krijt met zijn handen uit tot vlekken. De lijnen en vlekken suggereren de dynamische energie van de fiets in een film […]

Lees verder →

 

 

Rembrandt, Hansken, 1637, zwart krijt, Wenen, Albertina

Door Gerda J. van Ham

*Niemand weet precies waar de naam Hansken vandaan komt, maar zeker is dat Rembrandt het aandoenlijk logge lijf, de gerimpelde huid, de hangende oren en de zwaaiende slurf van deze olifant meerdere malen heeft getekend. Rembrandts olifant is weliswaar beroemd, maar nooit eerder werd stilgestaan bij haar bewogen leven, zoals nu in het Rembrandthuis. De Rembrandt-kenner Michiel Roscam Abbing verdiepte zich jarenlang in het leven van Hansken en de sporen die ze naliet. In 2016 resulteerde zijn onderzoek In het spoor van Hansken, een boek dat leest als het verslag van een […]

Lees verder →

 

Foto Kees Wieringa

Door Gerda J. van Ham

In 2016 vertrok  Kees Wieringa, na een turbulente periode als directeur van Museum Kranenburgh in Bergen, naar de woestijnstaat Qatar. Van het vrijgevochten kikkerland onder de zeespiegel, naar de klamme hitte in de paleizen van de Islamitische sjeik Al-Thani, zijn nieuwe werkgever. Wie Inshallah  leest over zijn ervaring in Qatar, ziet een ‘clash of cultures’ ontstaan. Al bij aankomst op het vliegveld gaat het mis. Wieringa steekt de beeldschone Leyla, zijn gids uit het cortège van de sjeik, zijn hand toe. Op goudkleurige pumps en van top tot teen gesluierd in een zwarte, afkledende […]

Lees verder →